ACIDIFYING AGENTS/ACIDIFIERS - Pharmaceutical Inorganic Chemistry B. Pharma 1st Semester

యాసిడిఫైయింగ్ ఏజెంట్లు/యాసిడిఫైయర్లు

పరిచయం : మానవ శరీరంలో హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ పాత్ర ఏమిటి?

హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం సహజంగా కడుపు కణాల ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఇది కడుపులో రెండు ప్రధాన విధులను నిర్వహిస్తుంది: ఎంజైమ్ ప్రోటీజ్ పని చేయడానికి సరైన pHని అందించడం మరియు కడుపులోని వ్యాధికారక జీవులను చంపడం. కడుపులో హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ స్రావం తగ్గినప్పుడు, వ్యక్తి హైపోయాసిడిటీ లేదా అక్లోరోహైడ్రియా అనే వ్యాధితో బాధపడతాడు.

నిర్వచనం: అసిడిఫైయర్లు అకర్బన రసాయనాలు, ఇవి యాసిడ్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి లేదా తయారవుతాయి. ఈ రసాయనాలు తీసుకున్నప్పుడు కడుపులో గ్యాస్ట్రిక్ యాసిడ్ స్థాయిని పెంచుతాయి, తద్వారా కడుపు pH తగ్గుతుంది.

ఇవి అనేక రకాల యాసిడిఫైయర్లు కానీ ప్రధాన నాలుగు రకాలు:

• గ్యాస్ట్రిక్ యాసిడిఫైయర్లు, కడుపులో pHని నియంత్రించడంలో ఉపయోగిస్తారు.

• యూరినరీ యాసిడిఫైయర్లు, మూత్రంలో pHని నియంత్రించడంలో ఉపయోగిస్తారు.

• దైహిక యాసిడిఫైయర్లు, శరీరంలోని అన్ని భాగాలలో pHని నియంత్రించడంలో ఉపయోగిస్తారు.

• యాసిడ్, ఎక్కువగా ప్రయోగశాల ప్రయోగాలలో ఉపయోగిస్తారు.

గ్యాస్ట్రిక్ యాసిడిఫైయర్లు, కడుపులో pH ని నియంత్రించడానికి ఉపయోగిస్తారు:

అక్లోరోహైడ్రియాతో బాధపడుతున్న రోగులలో, కడుపులో హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ స్రావం తక్కువగా ఉంటుంది. అటువంటి సందర్భాలలో గ్యాస్ట్రిక్ యాసిడిఫైయర్లు ఆహారం సరైన జీర్ణక్రియకు అవసరమైన ఆమ్లతను అందించడంలో ఉపయోగపడతాయి.

హైపోయాసిడిటీ/అక్లోరోహైడ్రియా కారణం:

హైపోయాసిడిటీ అనేది హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ స్రావాన్ని తగ్గించడం వల్ల కడుపులో యాసిడ్ తగ్గుదల యొక్క స్థితికి సంబంధించినది. ఈ పరిస్థితి కడుపు క్యాన్సర్, హానికరమైన రక్తహీనత మరియు హెలికోబాక్టర్ పైలోరీతో ఇన్ఫెక్షన్ లేదా యాసిడ్-అణచివేసే మందులు లేదా శస్త్రచికిత్సలతో చికిత్స వంటి ఇతర రుగ్మతలకు ద్వితీయంగా సంభవించవచ్చు. అక్లోరోహైడ్రియా చికిత్సలో ఉపయోగించే అకర్బన ఏజెంట్లు పలచన హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం

మూత్రంలో pH ని నియంత్రించడంలో ఉపయోగించే యూరినరీ యాసిడిఫైయర్లు:

ఇవి కొన్ని రకాల మూత్ర నాళ రుగ్మతల చికిత్సను ప్రారంభించడానికి ఆమ్ల మూత్రాన్ని అందించడానికి ఉపయోగించే ఏజెంట్లు. యూరినరీ యాసిడిఫైయర్‌లుగా ఉపయోగించే అకర్బన ఏజెంట్లు అమ్మోనియం క్లోరైడ్, సోడియం సిట్రేట్

దైహిక యాసిడిఫైయర్‌లు అంటే సాధారణంగా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇచ్చినప్పుడు, శరీరంలోని క్షార నిల్వలను తగ్గించడం ద్వారా మరియు జీవక్రియ ఆల్కలాయిడ్స్‌ను తగ్గించడంలో కూడా ఉపయోగపడే ఏజెంట్లు. దైహిక యాసిడిఫైయర్లుగా ఉపయోగించే అకర్బన ఏజెంట్లు …………….

యాసిడ్, ఎక్కువగా ప్రయోగశాల ప్రయోగాలలో ఉపయోగిస్తారు:

ఇవి సూత్రీకరణ, ప్రయోగశాల నాణ్యత నియంత్రణ... మొదలైన వాటిలో ఔషధ సహాయకాలుగా ఉపయోగించే ఏజెంట్లు, ఉదాహరణలు, హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్, సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్, నైట్రిక్ యాసిడ్ వంటి ఖనిజ ఆమ్లాలను సాంద్రీకృతం చేసి పలుచన చేస్తాయి.

హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం

హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ ఒక వాయువు; నీటిలో దాని పరిష్కారాలను సాధారణంగా హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్గా సూచిస్తారు.

పర్యాయపదాలు: అన్హైడ్రస్ హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం; క్లోరోహైడ్రిక్ ఆమ్లం; హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్ల వాయువు;హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్; మురియాటిక్ ఆమ్లం

రసాయన సూత్రం: HCl

పరమాణు బరువు: 36.47 గ్రా/మోల్.

ప్రమాణాలు: హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ 35.0 శాతం w/w కంటే తక్కువ కాదు మరియు 38.0 శాతం w/w హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం కంటే ఎక్కువ కాదు

తయారీ విధానం: 1) సోడియం క్లోరైడ్‌తో సాంద్రీకృత సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని వేడి చేయడం ద్వారా హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్‌ను ప్రయోగశాలలో తయారు చేయవచ్చు.

సాల్ట్ కేక్ ఫర్నేస్ యొక్క కాస్ట్ ఐరన్ పాన్‌లో సాంద్రీకృత సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ మరియు సోడియం క్లోరైడ్ యొక్క గణన పరిమాణాలు వేడి చేయబడతాయి. హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ వాయువు ఏర్పడుతుంది, ఇది టవర్‌లో పంపబడుతుంది, ఇది నీటితో స్ప్రే చేయబడుతుంది. పలచని హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ పాన్ల దిగువన సేకరించబడుతుంది. ఇది మళ్లీ ఎక్కువ హైడ్రోక్లోరైడ్‌ను గ్రహించడానికి టవర్‌కు ప్రసారం చేయబడుతుంది, తద్వారా అది కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. అలా ఉత్పత్తి చేయబడిన యాసిడ్ శుద్ధి చేయబడుతుంది. ప్రక్రియలో ఏర్పడిన సోడియం బసల్ఫైట్‌ను మరికొంత పరిమాణంలో సోడియం క్లోరైడ్‌తో కలుపుతారు మరియు మరింత హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును పొందడానికి ఆంఫిల్ కొలిమిలో గట్టిగా వేడి చేయబడుతుంది,

రసాయన ప్రతిచర్యలు:

NaCl + H2SO4 ==> NaHSO4 + HCl

NaHSO4 + NaCl ==> Na2SO4 + HCl

ఓవరాల్ రియాక్షన్ ఉంది

2NaCl + H2SO4 ==> Na2SO4 + 2HCl

2) పారిశ్రామికంగా: ఇది క్లోరిన్, Cl2లో హైడ్రోజన్, H2, దహనం ద్వారా పారిశ్రామికంగా తయారు చేయబడుతుంది.

కాస్టిక్ సోడా (సోడియం హైడ్రాక్సైడ్) తయారీ సమయంలో సోడియం క్లోరైడ్ ద్రావణం యొక్క విద్యుద్విశ్లేషణ ద్వారా ఉత్పత్తుల ద్వారా పెద్ద మొత్తంలో హైడ్రోజన్ మరియు క్లోరిన్ వాయువులు పొందబడతాయి. ఈ వాయువులను ఎండబెట్టి, తర్వాత కలిపి హైడ్రోజన్ క్లోరైడ్ వాయువును ఉత్పత్తి చేస్తారు. వాయువు చల్లబడి, వాయువుపై నీరు వ్యాపిస్తుంది. హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ యొక్క పరిష్కారం నిల్వ ట్యాంకుకు ప్రవహిస్తుంది.

రసాయన ప్రతిచర్యలు:

H2 + Cl2 ==> 2HCl

నిల్వ: 30 డిగ్రీల సెల్సియస్‌కు మించని ఉష్ణోగ్రత వద్ద గాజు లేదా ఏదైనా ఇతర జడ పదార్థాలతో కూడిన స్టాపర్డ్ కంటైనర్‌లలో నిల్వ చేయండి

ఔషధ ఉపయోగాలు: అక్లోరోహైడ్రియా చికిత్సలో ఉపయోగించే పలుచన రూపంలో, జీవక్రియ ఆల్కలోసిస్ నిర్వహణలో ఇంట్రావీనస్ ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది.

ఇతర ఉపయోగాలు: ఫార్మాస్యూటికల్ ఎయిడ్ మరియు లేబొరేటరీ రియాజెంట్‌గా ఉపయోగించబడుతుంది.

హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లాన్ని పలుచన చేయండి

ఇందులో 10 శాతం w/w హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ ఇండియన్ ఫార్మకోపియాగా ఉంటుంది

ప్రమాణం: డైల్యూట్ హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ 9.5 శాతం కంటే తక్కువ కాదు మరియు 10.5 శాతం కంటే ఎక్కువ కాదు w/w హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం

కావలసినవి:

హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ ……………………………… 274 గ్రా

శుద్ధి చేసిన నీరు.............................726 గ్రా

తయారీ: నిర్దేశిత పరిమాణంలో బీకర్‌ని తీసుకొని నిర్దిష్ట పరిమాణంలో నీటిని కదిలించడంతో హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం యొక్క నిర్దిష్ట పరిమాణం క్రమంగా జోడించబడుతుంది. బాగా కలపండి మరియు 30° మించని ఉష్ణోగ్రత వద్ద గ్లాస్ లేదా ఏదైనా ఇతర జడ పదార్థంతో కూడిన స్టాపర్డ్ కంటైనర్లలో నిల్వ చేయండి

వివరణ: స్పష్టమైన, రంగులేని ద్రవం

అమ్మోనియం క్లోరైడ్:

రసాయన సూత్రం: NH4Cl

పరమాణు బరువు: 53.5 గ్రా/మోల్

ప్రమాణం: అమ్మోనియం క్లోరైడ్ 99.0 శాతం కంటే తక్కువ మరియు 100.5 శాతం కంటే ఎక్కువ NH4Cl కలిగి ఉంటుంది, ఎండిన ఆధారంగా లెక్కించబడుతుంది